![](kullanici/tema/default/gorunum/images/bayrak_tr.png)
![](kullanici/tema/default/gorunum/images/bayrak_en.png)
Hidrolik pompa, mekanik enerjiyi hidrolik enerjiye dönüştüren bir devre elemandır. Bir elektrik motoru veya içten yanmalı motordan aldığı dönme hareketi ile artan hacim - azalan hacim prensibine göre depodan akışkanı emer ve sisteme basar.
Hidrolik pompalarla ilgili çok yanlış bir inanış vardır: Hidrolik pompalar basınç oluşturmaz. Basınç, akışkanın akışına karşı gelen dirence bağlı olarak oluşur.
Temel olarak 3 gruba ayrılırlar:
Hidrolik pompa nedir kısaca tanımlayarak başlayalım. Hidrolik pompa, mekanik enerjiyi hidrolik enerjiye dönüştüren bir devre elemanına verilen isimdir. Elektrik motoru ya da içten yanmalı motordan aldığı dönme hareketi ile artan ve/veya azalan hacim prensibine göre depodan akışkanı emmeye ve ardından sisteme basmaya yarayan bir ekipmandır. Hidrolik pompa denince çoğumuz, pompanın basınç uyguladığını düşünürüz. Aldığı basınç ile çalıştığı ve çalışma prensibinin bu basınç doğrultusunda işlediği bilgisi genel bir inanıştır. Hidrolik pompalar basınç oluşturmazlar. Basınç, akışkanın akışına karşı gösterilen dirence bağlı olarak oluşur. Özetle pompalar basınç oluşturmazlar; gelen dirence bağlı olan bir basınç söz konusudur.
Hidrolik pompalar birçok dinamik makine için güç kaynağıdır. Pompalar, hidrolik silindirlerden veya hidrolik motorlardan büyük miktarda yağ iletebilecek kapasitede ekipmanlardır. Bu şekilde pompa sürücünün mekanik enerjisini, hidrostatik enerjiye dönüştürür. Kaldırma, indirme, açma, kapatma veya döndürme bileşenleri gibi farklı işler yapmak için pompa ile donatılmış hidrolik makineler kullanılabilir. Hidrolik devrelerde uygulama koşullarına göre ve tasarlanan sistemin ihtiyaçlarına göre farklı tiplerde hidrolik pompalar kullanılır. Hidrolik pompa çeşitlerine geçmeden önce hidrolik pompa nasıl çalışır biraz değinelim.
Hidrolik pompa çalışma prensibi
Hidrolik pompalar yer değiştirme prensibine göre çalışır. İki temel görevi vardır. Öncelikle bir emiş oluşturur. Hidrolik pompa, yarattığı basınç farkı ile yağ takında yer alan hidrolik yağ üzerinde bir vakum etkisi oluşturur ve bu etki ile tanktan emilen hidrolik yağ, pompa içerisindeki parçalar arasına sıkışır. Böylelikle basınç artışı sağlanmış olur. Hidrolik pompa üreticileri, hidrolik pompayı; çalışma ortamı, gereken basınç aralığı, tahrik tipi ve benzeri gibi farklı fonksiyonel ve hidrolik sistem gereksinimlerine bağlı olarak üretir. Hidrolik pompaların arkasında çok çeşitli tasarım ilkeleri ve konfigürasyonları mevcuttur. Her pompa, tüm ihtiyaçları karşılamayabilir ki bunun için 3 farklı pompa tipi mevcuttur; dişli pompalar, paletli pompalar, pistonlu pompalar. Şimdi gelin hidrolik pompa çeşitlerini yakından inceleyelim.
Hidrolik pompa çeşitleri nelerdir?
Harici dişli ya da içten dişli olarak ayrılırlar. Dişli pompaların yapısı basittir; birbiri ile çalışan iki düz dişliden meydana gelir. Dişlilerle emiş hattından yağ emilir ve daha sonra dişlilerin arasına alınarak basınç hattına yönlendirilir. 200 bar basınçlara kadar çıkabilir. Ekonomik olması nedeniyle piyasada kolay bulunan bir pompa tipidir. Dezavantajı şudur; yüksek basınçlarda düşük verim gösterebilir ve kullanım ömrü düşük olabilir. Yüksek gürültü seviyesi olduğu bilgisini de verelim.
Paletli pompalar, değişken deplasmanlıdır. 100 basınca kadar çıkabilirler. Paletli pompanın bir diğer kullanımı kanatlı pompadır. Piyasada kanatlı pompa adıyla da bilinir. Daha çok takım tezgâhları ve kapalı alanlarda çalışan hidrolik devrelerde tercih edilir. Dişli pompaların aksine, düşük gürültü seviyesine sahiptir ki bu özelliği ile çok tercih edilir. Dezavantaj olarak şunu söylemek mümkündür; emiş performansı diğer pompalara oranla daha düşüktür.
Pistonu hidrolik pompalar, hidrolik pompa tipleri arasında verimin en yüksek olduğu ve bununla birlikte en yüksek basınçları üretebilen bir pompa tipidir. Eğik eksenli, sabit eksenli, değişken ve sabit debili gibi farklı çeşitleri vardır.
Hidrolik pompa arızaları
Pompa çeşidi gözetmeksizin, her bir pompanın kendine ait bakım şartları vardır. Pompanın düzenli bakımı, iş verimliliğini arttırdığı gibi aynı zamanda pompanızın uzun ömürlü olmasını da sağlayacaktır. Hidrolik pompalarda sık görülen arızaları şu şekilde sıralayabiliriz;